هفته سلامت، فرصتی ملی برای جلب توجه جامعه، دانشگاه‌ها، سیاست‌گذاران، رسانه‌ها و نهادهای اجرایی به مهم‌ترین اولویت‌های سلامت کشور است.

این مناسبت، صرفاً یک برنامه نمادین در تقویم نیست؛ بلکه بستری ارزشمند برای افزایش آگاهی عمومی، ارتقای سواد سلامت، تقویت مشارکت اجتماعی، ترویج رفتارهای سالم و یادآوری نقش علم در تصمیم‌گیری‌های بهداشتی و درمانی به شمار می‌آید. 

در نگاه نوین، سلامت تنها به معنای نبود بیماری نیست؛ بلکه مفهومی چندبعدی است که ابعاد جسمی، روانی، اجتماعی و حتی توانمندی افراد و جوامع برای زیستن سالم، ایمن، فعال و مولد را دربر می‌گیرد. بر اساس رویکردهای علمی و اسناد معتبر بین‌المللی، دستیابی به سلامت پایدار مستلزم توجه هم‌زمان به عواملی همچون سبک زندگی سالم، پیشگیری از بیماری‌ها، سلامت روان، عدالت در سلامت، نظام سلامت کارآمد، سواد سلامت، تاب‌آوری اجتماعی و سیاست‌گذاری مبتنی بر شواهد است.

شعار هفته سلامت سال ۱۴۰۵ با عنوان سلامت پایدار با علم و اقتدار، ایران ماندگار بر پیوند عمیق میان دانش، حکمرانی سلامت، توان ملی و آینده‌نگری تأکید دارد. این شعار یادآور آن است که پایداری سلامت جامعه بدون اتکا به علم، برنامه‌ریزی دقیق، سرمایه انسانی توانمند، مشارکت آگاهانه مردم و تقویت زیرساخت‌های سلامت امکان‌پذیر نخواهد بود.

هفته سلامت، از منظر علمی و آموزشی، ظرفیتی مهم برای طرح مسائل اولویت‌دار نظام سلامت و گفت‌وگو درباره مسئولیت فردی و اجتماعی در این حوزه فراهم می‌کند. مناسبت‌هایی از این دست می‌توانند در چند سطح اثرگذار باشند:

• افزایش آگاهی عمومی درباره عوامل خطر بیماری‌ها و رفتارهای محافظت‌کننده سلامت

• تقویت سواد سلامت و توان افراد برای تصمیم‌گیری آگاهانه در زمینه سلامت خود و خانواده

• جلب مشارکت خانواده‌ها، رسانه‌ها، دانشگاه‌ها و نهادهای اجرایی در ترویج فرهنگ سلامت

• توجه به اولویت‌های روز نظام سلامت از جمله سلامت روان، پزشکی خانواده، تاب‌آوری در بحران، خودمراقبتی، و اهدای عضو

• تقویت گفتمان اجتماعی درباره عدالت، پیشگیری و پایداری در سلامت

بی‌تردید، ارتقای سلامت جامعه تنها بر عهده نظام سلامت نیست، بلکه نیازمند همکاری و مسئولیت‌پذیری مشترک میان مردم، خانواده‌ها، مراکز علمی، رسانه‌ها و دستگاه‌های اجرایی است. دانشگاه‌ها و دانشکده‌های علوم پزشکی و بهداشتی نیز در این میان نقشی کلیدی دارند؛ زیرا می‌توانند با تولید و ترویج دانش معتبر، آموزش عمومی، و پیوند دادن علم با نیازهای واقعی جامعه، سهمی مؤثر در ارتقای سلامت ایفا کنند.

هفته سلامت ۱۴۰۵ فرصتی مغتنم است تا بار دیگر بر اهمیت پیشگیری، آگاهی، مشارکت اجتماعی و بهره‌گیری از دانش در مسیر ساختن جامعه‌ای سالم‌تر، آگاه‌تر و توانمندتر تأکید شود؛ جامعه‌ای که در آن سلامت، نه یک موضوع فردی، بلکه یک مسئولیت جمعی و یکی از ارکان اصلی توسعه پایدار به شمار می‌آید.

دکتر مسعود کریمی – دانشیار گروه ارتقای سلامت – دانشکده بهداشت – دانشگاه علوم پزشکی شیراز