قرآن کریم فرزندآوری را زمینه‌ساز تحقق عدالت اجتماعی در نسل‌های بعدی و مایه استواری بنیان خانواده می‌داند.

در این نگاه، مواجهه با مسئولیت‌های فرزندپروری، ظرفیت صبر و تاب‌آوری والدین را در برابر دشواری‌های زندگی افزایش می‌دهد. بخش سوم به تحلیل این دو بعد مهم از حکمت فرزندآوری در نظام فکری قرآن اختصاص دارد.

گسترش عدالت اجتماعی

خداوند در آیه ۹۰ سوره نحل یکی از اهداف الهی در جامعه را اجرای عدالت اجتماعی بیان می‌کند. إِنَّ اللَّهَ یَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالْإِحْسَانِ؛ همانا خداوند به عدالت و احسان فرمان می‌دهد.  زمانی این عدالت فراگیر می‌شود که نسل عادل و حق‌طلبی پرورش یافته و تحویل جامعه داده شده باشد و این نسل زمینه‌ساز جامعه‌ای با عدالت پایدار خواهد بود. جامعه‌ای که والدین در آن به تربیت صحیح فرزندان بر اساس اصول عدالت، احسان و کمک به دیگران توجه کنند، در آینده افرادی صالح و مسئولیت‌پذیر خواهد داشت. فرزندانی که در فضایی عادلانه و پر از محبت رشد کنند، خود نیز به گسترش عدالت و نیکی در جامعه کمک خواهند کرد.

والدین باید فرزندان خود را از بی‌عدالتی، ظلم و فساد دور کنند و ارزش‌های اخلاقی را به آن‌ها آموزش دهند. اگر فرزندان از کودکی با این ارزش‌ها رشد کنند، در بزرگسالی برای گسترش عدالت اجتماعی تلاش خواهند کرد. امیرالمومنین علیه‌السلام نیز فرمود: إنّ أکرمَ الإرثِ الأدَب ؛ بهترین ارثی که برای فرزندانتان می‌گذارید، اخلاق نیکو است. (نهج‌البلاغه، حکمت ۳) . اگر فرزندان در مسیر حق تربیت شوند، عدالت اجتماعی تقویت خواهد شد. پرورش نسل عادل و حق‌طلب، زمینه‌ساز جامعه‌ای با عدالت پایدار خواهد بود.

تقویت روحیه والدین در سختی‌ها

فرزندان صالح و نیکوکار می‌توانند در لحظات دشوار زندگی، حامی و مایه دلگرمی والدین و در کنار آنان باشند. وَبَشَّرْنَاهُ بِغُلَامٍ حَلِیمٍ ؛ و او (ابراهیم) را به پسری بردبار بشارت دادیم. (صافات، ۱۰۱)

حضرت ابراهیم (ع) سال‌ها صاحب فرزند نشد، اما با توکل بر خدا و صبر، در نهایت خداوند او را به فرزندی شکیبا و نیکو مژده داد. والدین در سختی‌ها باید بدانند که خداوند حامی آن‌هاست و در لحظات دشوار، پاداش صبر آن‌ها را خواهد داد. خداوند حضرت ابراهیم (ع) را با فرزندی بردبار و نیکو مورد لطف قرار داد. این موضوع نشان می‌دهد که داشتن فرزند صالح و صبور می‌تواند باعث آرامش والدین در سختی‌ها شود. پس والدین باید به تربیت صحیح فرزندان توجه کنند تا آن‌ها مایه دلگرمی و استواری در شرایط دشوار باشند.

امام صادق علیه‌السلام در این باره می‌فرماید: إِنَّ البَنِینَ نِعْمَةٌ؛ فرزندان نعمتی از جانب خدا هستند.(الکافی، ج ۶، ص ۳) فرزندان مایه شادی و قوت قلب برای والدین در دوران سختی‌های زندگی خواهند بود. و این یکی از مزایای فرزندآوری است.

تدوین:

مریم سعید فیروزآبادی، دانشجوی دکتری تخصصی آموزش بهداشت و ارتقا سلامت

با راهنمایی:

دکتر محمد حسین کاوه، استاد تمام  دانشکده بهداشت

دانشگاه علوم پزشکی شیراز