دانشکده بهداشت – گروه آمارزیستی و اپیدمیولوژی

نام درس : روش تحقیق                            تعداد واحد : 2 واحد نظری

مقطع : کارشناسی ارشد                                     مدت زمان ارائه درس : 1 ترم (34 ساعت)

رشته : اپیدمیولوژی و آمار زیستی

پیش نیاز:  ندارد

اهداف کلی : هدف کلی از ارائه این درس آشنایی دانشجویان و افزایش آگاهی ایشان نسبت به مفاهیم ذیل می باشد .

1)      کلیات روش تحقیق – انتخاب موضوع – عنوان نویسی و بیان مسئله

2)      تعیین اهداف – سئوالات – فرضیات و متغیرها

3)      بررسی متون

4)      ابزار گرد آوری اطلاعات

5)      جمعیت –  نمونه ونمونه گیری

6)      روشهای مطالعه توصیفی و غربالگری

7)      روشهای مطالعه تحلیلی

8)      روشهای پردازش اطلاعات

9)      تحلیل و تفسیر اطلاعات

10)   بودجه نویسی و زمان بندی

11)   اخلاق در پژوهش و روشهای نوشتن گزارش نهایی

اهداف اختصاصی :

□ کلیات روش تحقیق – انتخاب موضوع – عنوان نویسی – بیان مسئله

دانشجو باید بتواند:

·         تحقیق را تعریف کند و بشناسد .

·         منابع یافتن موضوع تحقیقاتی را بشناسد و در عمل اجرا کند .

·         طریقه نوشتن عنوان یک طرح تحقیقاتی را بشناسد و بیان کند و با یک مثال عملی عنوان مناسبی را بنویسد .

·         چگونگی نوشتن و هدف از نوشتن بیان مسئله را بشناسد و بیان کند و بیان مسئله مناسبی برای عنوان انتخابی خود بنویسد .

□ تعیین اهداف – سئوالات – فرضیات و متغیرها

      دانشجو باید بتواند :

·         دلایل نوشتن اهداف را برای طرح پژوهشی خود بیان کند .

·         اختلاف مابین هدف کلی – اهداف ویژه – هدف کاربردی ونهایی را تشریح کند .

·         ویژگیهای نگارش صحیح اهداف پژوهشی – سئوالات پژوهشی و فرضیات را تشریح نماید .

·         انواع متغیرها را از لحاظ ماهیت – نقش متغیرها در مطالعات و تعریف متغیر را تشریح نماید .

·         راههای کنترل (حذف) متغیر مخدوش کننده را تشریح نماید .

·         اهداف- سئوالات پزوهش – فرضیات و متغیرهای طرح پژوهشی خود را به شکلی مناسب تهیه کند .

□ بررسی متون

دانشجو باید بتواند:

·         هدف از انجام بررسی متون را تشریح نماید .

·         تفاوتExcerpta  Medica , Index Medicus    راتشریح نماید .

·         Mesh  و نحوه استفاده از آن را بشناسد.

·         با اصطلاحات موجود در مش جهت استفاده از آن آشنایی پیدا کنید .

·         با مراجعه به مش بتواند لغات کلیدی مورد نظر خود را شناسایی کند .

·         با روشهای جستجوی الکترونیک از طریق جستجوگرهای اینترنت آشنا شود .

·         طریقه جستجوی مقالات از طریق سایت دانشگاه علوم پزشکی را بشناسد.

    □ ابزار گرد آوری اطلاعات

·         انواع روشهای جمع آوری اطلاعات (اسناد و مدارک موجود – مشاهده –مصاحبه – پرسشنامه – آزمون ) را بشناسد و تشریح نماید .

·         تفاوت بین روشهای جمع آوری اطلاعات و مورد استفاده و فواید و معایب هر روش را بشناسد و تشریح نماید .

·         در یک مثال عملی بتواند برای متغیرهای خود مناسب ترین روش جمع آوری اطلاعات را شناسایی کند .

·         طریقه ساخت پرسشنامه را بشناسد و تشریح نماید .

·         پرسشنامه مناسبی برای طرح پژوهشی خود تهیه کند .

·         با مفاهیم روایی و پایایی آشنا شود و تشریح نماید.

□ جمعیت – نمونه – نمونه گیری

دانشجو باید بتواند :

·         با مفاهیم اولیه در نمونه گیری (جمعیت مرجع – جمعیت هدف – جمعیت آزمایشی-چارچوب نمونه گیری) را بشناسد و تشریح نماید .

·         هدف از انجام نمونه گیری در یک طرح تحقیاتی آشنا شود و تشریح نماید .

·         با انواع روشهای نمونه گیری (احتمالی و غیر احتمالی ) آشنا شود .

·         مزایا و معایب هر کدام را بشناسد و تشریح نماید .

·         با انواع روشهای محاسباتی حجم نمونه آشنا شود .

·         روش نمونه گیری مناسب طرح پژوهشی خود را انتخاب کند .

□ روشهای مطالعه توصیفی و غربالگری

دانشجو باید بتواند :

·         با انواع مطالعات توصیفی (مقطعی – Case- series , Case-report  همبستگی و غربالگری ) آشنا شود .

·         مزایا و معایب انواع مطالعات فوق را بشناسد و بیان کند .

·         در یک مثال عملی بتواند نوع مطالعه را مشخص نماید .

□ روشهای مطالعه تحلیلی

دانشجو باید بتواند :

·         با انواع مطالعات تحلیلی مشاهده ای (مقطعی – مورد شاهدی – همگروهی ) آشنا شود و مزایا و معایب آنها را بشناسد و بیان کند .

·         با نحوه طراحی مطالعات تحلیلی مشاهده ای آشنا شود و بیان کند .

·         با انواع مطالعات مداخله ای (تجربی – شبه تجربی – انواع کارآزمائی های بالینی ) آشنا شود .

·         با نحوه طراحی مطالعات مداخله ای و چگونگی انجام انواع تخصیص تصادفی آشنا شود و بیان کند .

·         نوع مطالعه طرح پژوهشی خود را تعیین کند و آنرا طراحی نماید.

□ روشهای پردازش و تحلیل وتفسیر اطلاعات

دانشجو باید بتواند:

روشهای پردازش وتفسیر اطلاعات

·         پردازش توصیفی داده ها را بشناسد.

·         انواع نمودارها بر حسب نوع متغیرها را بشناسد .

·         نحوه تفسیر انواع تحلیل های آماری رایج بشناسد و بیان کند .

·         انواع خطاها در تحقیق را بشناسد و راههای کنترل آن را بیان کند .

·         نحوه رسم جداول توخالی را بشناسد و رسم کند .

·         برای طرح پژوهشی خود جداول توخالی رسم کند ، نمودار مناسب راشناسایی کند و نوع تست آماری مناسب را بیان کند .

□ بودجه نویسی و زمان بندی

دانشجو باید بتواند :

·         چگونگی تکمیل جدول گانت را بشناسد و تشریح کند .

·         چگونگی تکمیل جداول بودجه رابشناسد و تشریح کند .

·         برای طرح پژوهشی خود جدول گانت و جداول بودجه را تکمیل کند .

□ اخلاق در پژوهش و روشهای نوشتن گزارش نهایی

دانشجو باید بتواند :

·         با مفهوم اخلاق در پژوهش آشنا شود و تشریح نماید .

·         با قانون هلسینگی آشنا شود و تشریح نماید.

·         انواع مطالعات پژوهشی را بشناسد و تشریح نماید.

·         نحوه نوشتن گزارش نهایی و زمان ارائه گزارش کار را بشناسد و تشریح نماید.

تهیه و تنظیم : هاله قائم