اهداف كلي:

هدف كلي از ارائه اين دوره آشنايي دانشجويان و افزايش آگاهي ايشان نسبت به مفاهيم زير است:

1- انواع چاهها (دستي – عميق- نيمه عميق- آرتزين – دهانه گشاد)

2- مراحل حفاري

3- برآورد هزينه

4- حفرگمانه براي شناسايي

5- حفاري با عمق و قطر مشخص

6- انواع سيستم هاي حفاري (محاسن و معايب )

7- راههاي رفع مشكلات در انواع حفاري

8- جلوگيري از نفوذ ابهاي سطحي و آلودگي چاه (بهسازي چاه)

9- توسعه آبدهي چاه

10- حفظ و نگهداري چاه- لوله گذاري مشبك و غير مشبك

11- شستشو پمپاژ – تعيين مقدار آبدهي چاه

12- تجهيز چاه، گزارش پمپاژ – تعيين موتور و پمپ

اهداف اختصاصي:

انواع چاهها :

دانشجو بايد بتواند

1-شرايطي كه يك چاه عميق محسوب مي شود را بيان كند.

2-شرايطي كه يك چاه نيمه عميق محسوب مي شود را بيان كند.

3-چاه دستي را شرح دهد.

4-شرايطي كه يك چاه آرتزين محسوب مي شود را بيان كرده وانواع آنرا نام ببرد.

5-چاههاي گردآورنده (دهانه گشاد) را بيان كرده روشهاي مختلف حفرگالري هاي افقي در اين چاهها را نام ببرد.

بر آورد هزينه:

دانشجو بايد بتواند:

1-عوامل موثر در هزينه حفاري چاه را بيان كند.

2-چگونگي محاسبه برآورد هزينه حفاري را بر حسب روابط رياضي تجربي بيان كند.

3- چگونگي پرداخت هزينه ها را در روش كليد روشن بيان كند.

4-چگونگي پرداخت هزينه ها را در روش متراژ حفاري بيان كند.

5-چگونگي پرداخت هزينه ها را در روش روز حفاري بيان كند.

حفر گمانه براي شناسايي

دانشجو بايد بتواند:

1-روشهاي مختلف مكانيكي و دستي براي حفر چاه گمانه را بيان كند.

2-اهداف كلي از حفر چاه گمانه را بيان كند.

3-اهداف فرعي از حفر چاه گمانه را بيان كند.

4-امكان تبديل شدن چاه گمانه به چاه اصلي را بيان كند.

حفاري با عمق و قطر مشخص

دانشجو بايد بتواند:

1-شرايط حفاري با عمق و قطر مشخص را بر حسب جنس زمين بيان كند.

2-انتخاب صحيح ماشين حفاري را بر حسب جنس زمين بيان كند.

3-عوامل موثر در حفاري چاه (پرسنل و تجهيزات) را بيان كند.

سيستم حفاري ضربه اي ( متر كابلي )

دانشجو بايد بتواند:

1-چگونگي حفر زمين باروش ضربه اي را بيان كند.

2-چگونگي خروج مواد حفر شده در اين روش را بيان كند.

3-محاسن و معايب بكارگيري اين روش را بيان كند.

4-موارد استفاده از روش ضربه اي را در حفر چاه بيان كند.

5-محدوديت هاي روش ضربه اي را بيان كند.

6-اجزاء ماشين حفاري ضربه اي را نام برده نحوه كار هر قسمت را بيان كند.

سيستم حفاري دوراني

دانشجو بايد بتواند:

1-چگونگي حفر زمين با روش دوراني را بيان كند.

2-چگونگي عملكرد سيال حفاري را بيان كند.

3-انواع سيالهاي حفاري را نام ببرد.

4-وظايف اصلي و فرعي سيال حفاري را بيان كند.

5-كيفيت آب و مواد اضافه شده به آن جهت ساخت سيال حفاري را بيان كند.

6-چگونگي خروج مواد حفر شده را بيان كند.

7-تفاوتهاي روش ضربه اي و دوراني را در حفر چاه را بيان كند.

8-موارد استفاده از روش دوراني را بيان كند.

9-محاسن و معايب روش دوراني را بيان كند.

10-اجزاء ماشين حفاري دوراني را نام برده نحوه كار هر قسمت را بيان كند.

ساير روشهاي حفاري

دانشجو بايد بتواند:

1-ساير روشهاي حفاري را نام ببرد.

2-خصوصيات هر كدام از اين روشها را بيان كند.

3-موارد استفاده از اين روشها در حفر چاهها را بيان كند.

4-محاسن و معايب اين روشها را بيان كند.

راههاي رفع مشكلات در انواع حفاري

دانشجو بايد بتواند:

1-چگونگي رفع مشكل در صورت بريدن كابل در حفاري ضربه اي را بيان كند.

2-چگونگي رفع مشكل در صورت گير كردن مته در زمين را بيان كند.

3-چگونگي رفع مشكل جهت جلوگيري از بريدن لوله هاي جداره چاه را بيان كند.

4-چگونگي رفع مشكل در صورت گير كردن لوله جداره چاه را بيان كند.

بهسازي چاه

دانشجو بايد بتواند:

1-راههاي جلوگيري از تفوذ آبهاي سطحي به چاه را بيان كند.

2-راههاي جلوگيري از آلودگي آب چاهها را بيان كند.

توسعه آبدهي چاهها

دانشجو بايد بتواند:

1-روش توسعه طبيعي چاهها را در زمينهاي با بافت غير يكنواخت را شرح دهد.

2-روش توسعه مصنوعي چاهها را در زمينهاي با بافت يكنواخت را شرح دهد.

3-روشهاي مختلف توسعه آبدهي چاهها و موارد استفاده از هر كدام را شرح دهد.

حفظ و نگهداري چاه – لوله گذاري

دانشجو بايد بتواند:

1-اهميت حفظ و نگهداري از ديواره چاهها را بيان كند.

2-چگونگي ساخت لوله هاي غير مشبك را بيان كند.

3-چگونگي ساخت لوله هاي مشبك را بيان كند.

4-چگونگي مشبك كردن لوله هاي غير مشبك را بيان كند.

5-چگونگي اتصال دادن لوله ها به يكديگر را نام برده خصوصيت هر روش را بيان كند.

6- نحوه لوله گذاري (جدار – اصلي) در چاهها را بيان كند.

7-طبقاتي از زمين كه نياز به لوله هاي غير مشبك دارند را نام برده دلايل آن را بيان كند.

8-علل عدم استفاده از لوله هاي مشبك در مقابل اولين سفره هاي آب زير زميني را بيان كند.

9-استفاده از توري هاي مختلف بر روي لوله هاي مشبك را بيان كند.

شستشو پمپاژ- تعيين مقدار آبدهي

دانشجو بايد بتواند:

1-عمليات شستشو پمپاژ (چاه پيماني) را بيان كند.

2-تعيين سطح آب و ميزان استفاده را در موقع بهره برداري بيان كند.

3-روشهاي مختلف براي تعيين ميزان آبدهي را بيان كند.

تجهيزات چاه – گزارش پمپاژ

دانشجو بايد بتواند:

1-اهميت ساخت تجهيزات سر تخليه در چاه را بيان كند.

2-اهميت نصب صحيح تابلوي برق را بيان كند.

3-چگونگي تعيين موتور و پمپ را با توجه به ميزان آبدهي بيان كند.

4-اهميت ساخت اتاق و خصوصيات آن را در سر چاه بيان كند.

5-خاتمه تجهيز و شروع بهره برداري را بيان كند.

روش آموزش :

آموزش به روش سخنراني با استفاده از وسايل كمك آموزشي (اورهد – تصاوير تكثير شده) انجام
مي گيرد و بازديدهاي علمي از حفاري چاهها نيز صورت مي گيرد.

شرايط اجراء:

امكانات آموزشي

1- كلاس درسي

2- وسايل كمك آموزشي

آموزش دهنده:

اعضاء هيئت علمي گروه بهداشت محيط

مهندس محمدرضا شيردره

منابع اصلي درس:

1-مهندسي حفاري (دكتر مرتضي اصانلو)

ارزشيابي

نحوه ارزشيابي:

1-                        ارزشيابي بصورت كتبي است كه كل نمره امتحان 100% در امتحان پايان ترم است.

2-                        امتحان به صورت سوالات چهار گزينه اي – پاسخ كوتاه و پاسخ تشريحي مي باشد.

مقررات آموزشي:

1-                        حداقل نمره قبولي  10

2-                        ميزان غيبت مجاز در كلاس              حد اكثر 4 جلسه