در بین پسماندهای عادی خانگی، پسماند های ویژه ای وجود دارد که با وجود حجم کم (حدود یک درصد پسماندها) ولی به واسطه وجود آلاینده های خطرناکی در ترکیب آنها مانند فلزات سنگین (جیوه، سرب، کادمیوم و...)، حلالها (استون، بنزن، فرمالدئید و...)، ترکیبات مقاوم، سموم و... دارای اثرات بهداشتی و ایمنی نظیر سمیت، سرطانزایی، عفونتزایی، خورندگی و انفجار می باشند. جزء ویژه پسماندهای خانگی عبارتند از:

• کلیه اشیاء تیز و برنده مانند انواع سوزن، سرنگ، تیغ
• انواع باتری ساعت و دستگاههای کنترل ریموت
• انواع لامپها مانند فلورسنت، لامپهای کم مصرف و لامپهای جیوه ای
• قطعات و تجهیزات الکتریکی مانند تلفن همراه، کامپیوتر، کارتریج پرینتر، نوار کاست، CD، نوار ویدئو
• وسایل پانسمان و زخم بندی و غیره
• داروهای فاسد و تاریخ گذشته
• فیلمها و عکسهای رادیولوژی
• انواع دماسنجها
• لوازم آرایشی- بهداشتی
• ماژیک وایت بورد، تخته پاکن، لاک غلط گیر

مخلوط کردن این نوع پسماندها با پسماندهای عادی بی خطر نظیر کاغذ، شیشه، پارچه، مواد غذایی و... باعث سمیت کل توده پسماند و شیرابه ناشی از آن و اختلال در زنجیره مدیریت یکپارچه پسماندها در مراحل بعدی می شود. همچنین با تجمع در محیط و عدم تجزیه آنها باعث بیماریزایی از طریق آب، خاک، غذا و هوا یا مواجهه مستقیم با آنها می شود. بنابراین مسئولیت پذیری شهروندان در تفکیک و ذخیره سازی مناسب این نوع پسماندها نقش مهمی در حفظ محیط زیست و جامعه سالم خواهد داشت. با شناسایی انواع پسماندهای ویژه و خطرناک در محیط کار خود و منزل، جمع آوری در مخازن مناسب برچسب دار و تحویل آن به مراجع ذیصلاح مانند ایستگاههای پسماند سطح شهر یا سامانه های هوشمند موبایلی مانند بهروب جهت مدیریت و امحاء اصولی، به حفظ سلامتی محیط زیست و همنوعان کمک کنیم.

دکتر حسن هاشمی- عضو هیات علمی گروه مهندسی بهداشت محیط