مونونوکلئوز عفونی، که اغلب "مونو" نامیده می‌شود، یک بیماری ویروسی است که بیشتر به دلیل ایجاد خستگی شدید، گلودرد و تورم غدد شناخته می‌شود.

مونو اغلب به عنوان «بیماری بوسه» شناخته می‌شود، زیرا از طریق بزاق منتقل می‌شود، اما این تنها یکی از راه‌های انتقال آن از فردی به فرد دیگر است. مونو در نوجوانان و بزرگسالان جوان شایع است، اما افراد در هر سنی ممکن است به آن مبتلا شوند. در حالی که اکثر افراد به طور کامل بهبود می‌یابند، علائم ممکن است هفته‌ها و گاهی اوقات بیشتر طول بکشد.مونونوکلئوز عفونی اغلب توسط ویروس اپشتین بار (EBV)، عضوی از خانواده ویروس هرپس، ایجاد می‌شود. بیماری‌های کمتر شایع مونو مانند ممکن است توسط ویروس‌های دیگری مانند سیتومگالوویروس (CMV)، ویروس نقص ایمنی انسانی (HIV) یا ویروس‌های هپاتیت ایجاد شوند.پس از آلوده شدن به EBV، ویروس برای تمام عمر در بدن باقی می‌ماند، حتی اگر علائم معمولاً برطرف شوند.طبق گفته موسسه ملی بهداشت (NIH)، اکثر افراد در برهه‌ای از زمان، اغلب در دوران کودکی که علائم خفیف یا غایب هستند، به EBV آلوده می‌شوند. وقتی عفونت در دوران نوجوانی یا اوایل بزرگسالی رخ می‌دهد، احتمال ابتلا به مونونوکلئوز عفونی بیشتر است.

علائم مونونوکلئوز عفونی چیست؟ علائم معمولاً چهار تا شش هفته پس از مواجهه ظاهر می‌شوند و ممکن است شامل موارد زیر باشند:

خستگی شدید

گلودرد

تب

تورم غدد لنفاوی در گردن و زیر بغل

تورم لوزه‌ها

سردرد

درد عضلانی

از دست دادن اشتها

بثورات پوستی

بزرگ شدن طحال یا کبد در برخی افراد

خستگی ممکن است بیشتر از سایر علائم طول بکشد و گاهی اوقات برای چند هفته یا ماه ادامه می‌یابد

نحوه تشخیص مونونوکلئوز عفونی:

پزشکان معمولاً مونو را بر اساس علائم و معاینه فیزیکی، همراه با آزمایش خون تشخیص می‌دهند. تشخیص ممکن است شامل موارد زیر باشد:معاینه فیزیکی. پزشک ممکن است تورم غدد لنفاوی، لوزه‌ها، کبد یا طحال را بررسی کند.آزمایش خون. این آزمایش‌ها ممکن است شامل موارد زیر باشد:آزمایش آنتی‌بادی هتروفیل، که اغلب آزمایش مونواسپات نامیده می‌شودآزمایش‌هایی برای آنتی‌بادی‌های ویروس اپشتین بار.شمارش کامل خون که گلبول‌های سفید غیرطبیعی را نشان می‌دهد.طبق گفته مراکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌های ایالات متحده (CDC)، آزمایش اولیه ممکن است منفی باشد، بنابراین گاهی اوقات اگر علائم به شدت نشان دهنده مونو باشد، آزمایش مجدد لازم است.

مونونوکلئوز عفونی چگونه درمان می‌شود؟

هیچ درمان خاصی برای مونو وجود ندارد زیرا توسط یک ویروس ایجاد می‌شود. درمان بر تسکین علائم و حمایت از بهبودی بدن تمرکز دارد.درمان ممکن است شامل موارد زیر باشد:استراحت. خستگی یک علامت اصلی است، بنابراین گوش دادن به بدن و استراحت ضروری است.مایعات. نوشیدن مایعات فراوان به جلوگیری از کم‌آبی بدن کمک می‌کند.کنترل تب و درد. استامینوفن یا ایبوپروفن ممکن است تب و درد بدن را کاهش دهد.تسکین گلو. غرغره آب نمک، مایعات گرم و قرص‌های مکیدنی ممکن است به تسکین گلودرد کمک کنند.

اجتناب از ورزش‌های تماسی. اگر طحال بزرگ شده باشد، به دلیل خطر پارگی طحال، باید حداقل به مدت سه تا چهار هفته یا تا زمانی که بیمار توسط پزشک معاینه شود، از ورزش‌های تماسی اجتناب شود.آنتی‌بیوتیک‌ها مونونوکلئوز را درمان نمی‌کنند. در واقع، دادن آنتی‌بیوتیک‌های خاصی مانند آموکسی‌سیلین به فرد مبتلا به مونونوکلئوز اغلب باعث بثورات پوستی می‌شود که ممکن است به پزشکان در تشخیص کمک کند.

برخی از راه‌های انتقال آن عبارتند از:

به اشتراک گذاشتن نوشیدنی یا ظروف

بوسیدن

سرفه یا عطسه

خون یا تماس جنسی، کمتر رایج

پس از آلوده شدن، فرد ممکن است ویروس را برای هفته‌ها پخش کند، حتی اگر احساس بهتری داشته باشد.

بیماران در طول زندگی با مونونوکلئوز عفونی چه انتظاری می‌توانند داشته باشند؟

بیشتر افراد به طور کامل بهبود می‌یابند، اما مونو ممکن است در طول بهبودی نیاز به صبر داشته باشد.عوارض کوتاه مدت ممکن است شامل تورم شدید گلو، کم آبی بدن و عفونت‌های ثانویه مانند گلودرد استرپتوکوکی باشد.عوارض نادر اما جدی ممکن است شامل پارگی طحال، التهاب کبد، کاهش تعداد گلبول‌های خون و درگیری قلب یا سیستم عصبی باشد، طبق گفته کلینیک مایو و NIH. این موارد غیرمعمول هستند اما نیاز به مراقبت پزشکی فوری دارند.

منبع:healthday

تهیه کننده:راضیه السادات عطاپور، کارشناس گروه اپیدمیولوژی