امروز، روز جوان است؛ روزی که به نام حضرت علی‌اکبر (ع) نماد جوانی، شجاعت و زیبایی نام ‌گذاری شده و یادآور این حقیقت که موتور محرکه توسعه، بالندگی و نشاط هر جامعه ‌ای، نیروی جوان آن است. جوانی، تنها یک بازه زمانی در تقویم عمر نیست، بلکه “بهار فرصت‌ها” برای پایه ‌گذاری عادات سالم و تصمیمات سرنوشت ‌ساز است. در دانشکده بهداشت، ما معتقدیم که سلامت جوانان، شاخص اصلی سلامت آینده کشور است.

امسال با شعار «ایران جوان، پیش به سوی زندگی سالم‌تر»، نگاهی نو به مفهوم سلامتی در دوران جوانی می‌اندازیم. جوان سالم، فقط فردی بدون بیماری نیست؛ فردی است که احساس معنا دارد، نقش اجتماعی خود را می‌شناسد و در ساختن جامعه مشارکت می‌کند. چنین جوانی، پشتوانه توسعه پایدار کشور است.

۱. پنجره طلایی جمعیت و مسئولیت ما

ایران عزیزمان در برهه حساسی از تاریخ جمعیتی خود قرار دارد. "پنجره جمعیتی" هنوز باز است و این یعنی ما فرصت داریم با تکیه بر نیروی جوان، ایرانی آبادتر بسازیم. سیاست‌های کلی سلامت و جوانی جمعیت، بر این نکته تأکید دارند که یک جامعه سالم، جامعه‌ای است که ساختار سنی آن متعادل و پویا باشد.

جوانی فرصتی بی‌ بدیل برای تشکیل خانواده و فرزندآوری است. مطالعات علمی متعدد در حوزه بهداشت عمومی نشان می‌دهند که ازدواج بهنگام و ایفای نقش‌های والدینی، نه تنها به بقای نسل کمک می‌کند، بلکه فاکتوری محافظت‌ کننده در برابر بسیاری از آسیب‌های روانی و اجتماعی است و حس "ارزشمندی" و "امید به زندگی" را در فرد تقویت می‌کند.

۲. سواد سلامت: واکسن دوران جوانی

در دنیای پرشتاب امروز، چالش‌های نوینی سلامت جوانان را تهدید می‌کند. از کم‌ تحرکی ناشی از زندگی دیجیتال گرفته تا تغذیه ناسالم و استرس‌های مدرن. «ایران جوان» نیازمند جوانانی است که "سواد سلامت" بالایی داشته باشند. یعنی بدانند چگونه اطلاعات سلامت را کسب، درک و استفاده کنند.

۳. راهکارهای کلیدی :

• مدیریت “تک‌ نک” (Tech-Neck) و کم‌ تحرکی:

ساعات طولانی استفاده از تلفن همراه و پشت ‌میزنشینی، اسکلت ‌بندی مان را تهدید می‌کند.

۱.  اصلاح وضعیت بدن (ارگونومی):

• قانون چشم‌ها: صفحه موبایل/تبلت را هم‌سطح چشم‌ها نگه دارید تا مجبور نباشید سر را خم کنید.
• تکیه‌گاه دست: هنگام استفاده، آرنج‌ها را نزدیک بدن و دست‌ها را تکیه‌گاه دهید.
• صندلی مناسب: هنگام کار با لپ‌تاپ، از صندلی با پشتی‌بان قوس کمر و ارتفاع مناسب استفاده کنید.

۲.  تمرین‌های فوری (هر ۳۰ دقیقه یکبار):

• چانه‌ به عقب: صاف بنشینید، چانه را به سمت عقب بکشید (گویی می‌خواهید چین‌های گردن را صاف کنید). ۵ ثانیه نگه دارید. ۱۰ بار تکرار.
• چرخش گردن: به آرامی سر را به سمت چپ و راست بچرخانید. ۵ بار در هر جهت.
• کشش شانه: شانه‌ها را به سمت گوش‌ها بالا ببرید، ۳ ثانیه نگه داشته و رها کنید. ۸ بار تکرار.

۳.  عادت‌های روزانه برای پیشگیری:

• قانون ۲۰-۲۰-۲۰:  هر ۲۰ دقیقه، ۲۰ ثانیه به نقطه‌ای در فاصله ۲۰ متری نگاه کنید.
• گوشی در دست نباشد: تا حد امکان از هولدر برای قرار دادن موبایل استفاده کنید.
• فعالیت‌های بدون صفحه نمایش: حداقل ۱ ساعت قبل از خواب، از تمام صفحات نمایش دوری کنید.

مدیریت کم‌تحرکی:

کم‌تحرکی هم‌زاد تک‌نک است!

• ایستگاه‌های تحرک اجباری: هر ۱ ساعت، ۵ دقیقه راه بروید یا حرکات کششی انجام دهید.
• ورزش‌های جبرانی: شنا (خصوصاً کرال پشت)، یوگا و تمرینات تقویت عضلات مرکزی بدن (Core) را در برنامه هفتگی بگنجانید.
• پیاده‌روی هوشمند: هنگام صحبت تلفنی، راه بروید.
• فعالیت بدنی را نه به عنوان تفریح، بلکه به عنوان "نسخه روزانه" جدی بگیریم. روزانه ۳۰ دقیقه پیاده‌ روی تند، حداقل سرمایه ‌گذاری برای قلبی سالم در ۴۰ سالگی به بعد است.

• تغذیه هوشمندانه، نه سخت‌ گیرانه:

جوانی دوران سوخت‌ وساز بالاست، اما فست‌ فودها سوخت بی ‌کیفیتی هستند که موتور بدن را مستهلک می‌کنند. بازگشت به سفره ایرانی (غذاهای خانگی، سبزیجات تازه و حبوبات) و کاهش مصرف قندهای مصنوعی، گامی بزرگ به سوی زندگی سالم ‌تر است.

استفاده از رژیم "رنگین ‌کمان"��������

غذاهاتون رو بر اساس رنگ‌ها انتخاب کنید:

• قرمز: گوجه و فلفل (آنتی ‌اکسیدان برای قلب)
• سبز: اسفناج و کلم (سم‌ زدایی کبد)
• زرد/نارنجی: هویج و پرتقال (تقویت ایمنی)

• تاب ‌آوری روانی و امید اجتماعی:

سلامت، بدون سلامت روان معنا ندارد. تقویت ارتباطات اجتماعی واقعی (نه مجازی)، هدف ‌گذاری برای آینده، و اقدام برای تشکیل خانواده، لنگرهای ثبات در دریای متلاطم استرس‌های امروزی هستند. جوانی که هدف دارد و برای ساختن خانواده تلاش می‌کند، تاب‌آوری بیشتری در برابر ناملایمات دارد.

• استرس امتحانات رو با مدیتیشن مهار کنید: روزانه ۵ دقیقه: نفس عمیق + تجسم موفقیت
• ۸–۱۰ ساعت خواب باکیفیت در شب. کمبود خواب مستقیماً با اضطراب، چاقی و افت تحصیلی مرتبط است.
• با دوست، خانواده یا مشاور صحبت کنید. اگر احساس غم مداوم، بی‌انگیزگی یا اضطراب شدید دارید، کمک خواستن نشانه قدرت است، نه ضعف!

روز جوان، یادآور این واقعیت است که ایرانِ سالم‌تر، از جوانِ آگاه‌تر آغاز می‌شود.

به قلم: فرزانه قلعه گلاب