اعضای تیم سلامت در همه بحران‌ها و شرایط اضطراری، از جمله درگیری‌ها، بلایا و حوادث گسترده، در خط مقدم خدمت‌رسانی قرار دارند.

پزشکان، پرستاران، کارشناسان سلامت، نیروهای اورژانس، کارکنان آزمایشگاه و سایر اعضای نظام سلامت، در چنین موقعیت‌هایی نه تنها با حجم بالای مسئولیت حرفه‌ای، بلکه با تهدیدهای جدی جسمی و روانی نیز روبه‌رو می‌شوند. از این‌رو، تکریم شهدا و آسیب‌دیدگان تیم سلامت، فقط یک اقدام نمادین نیست؛ بلکه تأکید بر ارزش جان، امنیت و کرامت کسانی است که برای حفاظت از سلامت مردم از خود گذشتگی کرده‌اند.

شواهد علمی نشان می‌دهد کارکنان سلامت در بحران‌ها در معرض خطراتی مانند آسیب جسمی، فرسودگی شغلی، اضطراب، سوگ، استرس پس از سانحه و خستگی روانی قرار دارند. اگر از این گروه به‌صورت علمی و ساختاری حمایت نشود، پیامد آن فقط متوجه فرد نخواهد بود، بلکه بر کیفیت خدمات، تداوم مراقبت و توان نظام سلامت نیز اثر می‌گذارد.

تکریم واقعی نیروهای سلامت باید با اقدامات حمایتی همراه باشد؛ از جمله تأمین ایمنی محیط کار، آموزش آمادگی برای بحران، دسترسی به حمایت‌های روانی و اجتماعی، پشتیبانی از خانواده‌های آسیب‌دیدگان و مستندسازی تجربه‌های حرفه‌ای آنان. صرف بزرگداشت، بدون اصلاح شرایط و تقویت حمایت‌ها، اثر پایداری نخواهد داشت.

حفاظت از تیم سلامت، بخشی از تاب‌آوری نظام سلامت است. نظامی که از کارکنان خود حمایت نکند، در بحران‌های آینده با آسیب‌پذیری بیشتری روبه‌رو خواهد شد. در مقابل، سرمایه‌گذاری در ایمنی، سلامت روان و حمایت شغلی کارکنان سلامت، به حفظ کیفیت خدمت و پایداری عملکرد نظام سلامت کمک می‌کند.

این روز، فرصتی برای ادای احترام به شهدا و آسیب‌دیدگان تیم سلامت و نیز فرصتی برای بازاندیشی در مسئولیت نهادها در قبال حمایت علمی، اخلاقی و انسانی از این گروه است.

دکتر مهین نظری – دانشیار گروه ارتقاء سلامت – دانشکده بهداشت – دانشگاه علوم پزشکی شیراز