دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی شیراز
جشن خردادگان؛ روایت یک روز کهن در ستایش آب، تندرستی و کمال
اگر اهل سفرهای فرهنگی باشید، حتماً میدانید که ایران فقط سرزمین بناهای تاریخی و شهرهای باستانی نیست؛ ایران، سرزمین جشنها و آیینهایی است که هرکدام پنجرهای به جهانبینی نیاکان ما باز میکنند.

یکی از این جشنهای کمتر شناختهشده اما بسیار زیبا، جشن خردادگان است؛ جشنی در ستایش آب، پاکی، تندرستی و کمال.
خردادگان در گاهشماری ایرانی، زمانی برگزار میشود که نام روز و نام ماه یکی میشود: روز خرداد از ماه خرداد. این روز در تقویم کنونی معمولاً برابر با ۶ خرداد دانسته میشود؛ زمانی که بهار به اوج سرسبزی خود رسیده، زمین زنده و شکوفاست و طبیعت آرامآرام به استقبال تابستان میرود.
خردادگان چیست؟
در گاهشماری ایران باستان، هر روز ماه نامی ویژه داشت. هنگامی که نام یک روز با نام همان ماه یکی میشد، ایرانیان آن روز را جشن میگرفتند. به همین دلیل جشنهایی مانند فروردینگان، اردیبهشتگان، تیرگان، مهرگان، آبانگان و البته خردادگان شکل گرفتهاند.
خردادگان، جشن روزی است که به نام خُرداد شناخته میشود؛ واژهای که ریشه در باورها و زبانهای کهن ایرانی دارد و با مفاهیمی چون رسایی، تمامیت، سلامت و کمال پیوند خورده است.
معنای خرداد؛ از کمال تا تندرستی
واژهی خرداد در اوستا به صورت هَئوروتات / Haurvatat آمده و معنای آن را معمولاً کمال، رسایی، تمامیت و تندرستی دانستهاند. در باور زرتشتی، خرداد یکی از امشاسپندان است؛ یعنی یکی از فروزههای مینوی و ارزشمند که جایگاهی والا در نظام فکری ایران باستان دارد.
خرداد بهویژه با آبها ارتباط دارد. در این نگاه، آب تنها یک عنصر طبیعی نیست؛ بلکه سرچشمهی زندگی، پاکی و آبادانی است. به همین دلیل خردادگان را میتوان جشنی دانست که هم به سلامت جسم و جان اشاره دارد و هم به پاسداشت طبیعت و منابع زندگیبخش آن.
نظر دهید