تاریخ دانشگاه‌ها نشان می‌دهد که موفقیت نهاد آموزش عالی هرگز تنها حاصل تلاش استادان و پژوهشگران نبوده است.

از نخستین دانشگاه‌های اروپا تا دانشگاه‌های پیشرفته قرن بیست‌ویکم، همواره گروهی از کارکنان اداری، فنی، خدماتی و پشتیبانی در کنار اعضای هیئت علمی، زیرساخت لازم برای آموزش، پژوهش و ارائه خدمات دانشگاهی را فراهم کرده‌اند.

در دانشگاه‌های مدرن، کارکنان غیرآکادمیک مسئولیت‌هایی گسترده بر عهده دارند؛ از مدیریت امور مالی، منابع انسانی و امور دانشجویی گرفته تا نگهداری آزمایشگاه‌ها، فناوری اطلاعات، کتابخانه‌ها، تجهیزات تخصصی و خدمات پشتیبانی. در واقع، بخش مهمی از فعالیت‌های آموزشی و پژوهشی بدون حضور این نیروهای متخصص و متعهد امکان‌پذیر نیست.

در طول قرن بیستم، همزمان با گسترش دانشگاه‌ها و پیچیده‌تر شدن ساختارهای آموزشی و پژوهشی، اهمیت کارکنان فنی و اداری بیش از گذشته آشکار شد. بسیاری از دانشگاه‌های معتبر جهان به این نتیجه رسیدند که کیفیت خدمات دانشگاهی تنها به توان علمی استادان وابسته نیست، بلکه به کارآمدی و انگیزه بدنه کارشناسی و اجرایی نیز بستگی دارد. از این رو، بهبود شرایط شغلی، امنیت استخدامی، فرصت‌های ارتقای حرفه‌ای و نظام‌های عادلانه جبران خدمت به بخشی از سیاست‌های توسعه آموزش عالی تبدیل شد.

امروزه در دانشگاه‌های پیشرو جهان، کارکنان غیرآکادمیک به‌عنوان «سرمایه انسانی دانشگاه» شناخته می‌شوند. تجربه نشان داده است که بی‌توجهی به وضعیت معیشتی و حرفه‌ای این گروه می‌تواند موجب کاهش بهره‌وری، افت کیفیت خدمات، فرسودگی شغلی و تضعیف عملکرد کلی دانشگاه شود. در مقابل، حمایت مادی و معنوی از کارکنان، افزایش رضایت شغلی و ایجاد فرصت‌های رشد حرفه‌ای، به ارتقای کیفیت خدمات آموزشی و پژوهشی منجر خواهد شد.

بنابراین، دفاع از حقوق شغلی و دریافتی کارکنان غیرآکادمیک صرفاً یک مطالبه صنفی نیست، بلکه سرمایه‌گذاری برای حفظ کارآمدی و پایداری دانشگاه است. همان‌گونه که استادان سرمایه علمی دانشگاه محسوب می‌شوند، کارکنان فنی و اداری نیز ستون‌های اجرایی و عملیاتی این نهاد هستند. توسعه دانشگاه بدون توجه به این بدنه تخصصی و پرتلاش، نه ممکن است و نه پایدار.

دکتر عبدالرحیم اسداللهی، معاون فرهنگی و دانشجویی دانشکده بهداشت