همزمان با ماه جهانی آگاهی‌بخشی درباره بیماری آلزایمر، عضو هیات علمی گروه آموزشی سالمندشناسی دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی شیراز و نماینده دانشگاه در پویش ملی آگاهی بخش از دمانس با اشاره به شیوع رو به رشد این سندرم و عدم آگاهی عمومی جامعه، بر ضرورت شناخت دمانس و مداخله زودهنگام تاکید کرد.

به گزارش روابط عمومی دانشکده بهداشت، دکتر «فرزانه بهادری» با تاکید بر این‌ که دمانس (زوال عقل) یک بیماری منفرد نیست بلکه یک «سندرم پیش‌رونده مغزی» است، اظهار داشت: «دمانس مجموعه‌ای از نشانه‌هاست که توانایی‌های شناختی مغز از جمله حافظه، تفکر، تصمیم‌گیری، حل مسئله، جهت‌یابی، مهارت‌های زبانی و حتی شناخت اجتماعی را دچار اختلال تدریجی می‌کند، تا جایی که استقلال فرد در انجام امور روزمره زندگی به‌طور جدی سلب می‌شود.»

وی مهم‌ترین باور غلط در جامعه را یکسان دانستن دمانس با فرآیند طبیعی پیری برشمرد و افزود: «متاسفانه بیش از ۸۰ درصد افراد جامعه و حدود 65 درصد  از کادر سلامت تصور می‌کنند تحلیل رفتن توانایی‌های فکری بخشی جدایی‌ناپذیر از کهولت سن است. این دیدگاه نادرست باعث شده که بر اساس آمارهای سازمان جهانی بهداشت، حدود ۸۰ درصد مبتلایان به دمانس در کشور تشخیص رسمی دریافت نکنند و از خدمات درمانی و حمایتی محروم بمانند.»

دکتر بهادری افزود طبق آخرین مطالعات انجام شده در ایران ، شیوع دمانس در ایران حدود 10 درصد است. لازم به ذکر است که نرخ پایین دلیل عدم آگاهی و عدم تشخیص بیماری نسبت داد.

علائم هشداردهنده؛ از تغییرات رفتاری تا افت عملکرد روزمره

عضو هیات علمی دانشکده بهداشت با تفکیک فراموشی‌های طبیعی از سندرم دمانس خاطرنشان کرد: «در فراموشی معمولِ دوره سالمندی، فرد خودش نسبت به فراموش‌کاری‌اش آگاه و شاکی است؛ اما علامت نگران‌کننده دمانس زمانی است که خودِ فرد بینشی نسبت به افت توانایی‌هایش ندارد و این اطرافیان هستند که متوجه تکرار سوالات، سردرگمی در مکان‌ها و زمان‌های آشنا، ناتوانی در مدیریت کارهای روزمره و محاسبات ساده مالی می‌شوند.» همچنین در فراموشی مرتبط با سن علائم تقریبا پایدار هستند این در حالی است که در دمانس فراموشی ها پیشرونده است.

وی همچنین با اشاره به این‌که دمانس فقط افت حافظه نیست، تصریح کرد: «تغییرات خلقی و شخصیتی مانند گوشه‌گیری ناگهانی، اضطراب شدید، پرخاشگری، بی‌تفاوتی نسبت به احساسات دیگران و از دست دادن تمایل به تعاملات اجتماعی، اغلب حتی پیش از بروز نشانه‌های واضح کاهش حافظه بروز پیدا می‌کنند و زنگ خطری جدی به شمار می‌روند.»

راهکارهای کاهش خطر و مدیریت بیماری

این متخصص سالمندشناسی با اشاره به شعار ماه جهانی دمانس («زودتر دانستن؛ فرصتی بیشتر برای گرفتن تشخیص، درمان و حمایت») بیان داشت: «گرچه دمانس درمان قطعی ندارد، اما تشخیص در مراحل ابتدایی، امکان کنترل پیشرفت علائم از طریق مداخلات غیر دارویی نظیر توانبخشی شناختی، حمایت های اجتماعی و روانی به خود سالمند و توانمندی وآموزش مراقبین  به منظور کاهش فشار روانی بر مراقبان و خانواده‌ها را فراهم می‌آورد.»

و مداخلات دارویی بهمنظور کنترل علائم و کند کردن سرعت پیشرفت بیماری

وی در پایان به فاکتورهای محافظتی در برابر دمانس اشاره کرد و یادآور شد: «داشتن فعالیت فیزیکی روزانه، تغذیه مناسب بر پایه الگوی غذایی سرشار از سبزیجات، حبوبات و روغن‌های سالم، مدیریت بیماری های نظیر فشار خون بالا و دیابت، تحریک مداوم ذهن با یادگیری مهارت‌های تازه و حل مسئله، حفظ  و افزایش ارتباطات اجتماعی و پرهیز از انزوا، نقشی بسیار پررنگ در به تاخیر انداختن یا پیشگیری از بروز دمانس دارند.»