استرس در محیط کار

استرس بخشی اجتناب ناپذیر در زندگی است که بسته به فشار روانی وکیفیت انطباق فرد با آن ممکن است منجر به بیماری و یا برعکس ،به تجربه ای مثبت تبدیل شود. عوامل روانی محیط کار و استرس شغلی بر خلاف سایر عوامل زیان آور محیط کار مختص شغل خاصی نیستند و در همه مشاغل به اشکال گوناگون و با درجات متفاوت وجود دارند. طیق تعریف انستیتو ملی ایمنی و سلامت شغلی آمریکا:استرس شغلی وقتی رخ می دهد که بین نیاز های شغلی با توانایی ها ،قابلیت ها و خواسته های فرد هماهنگی نباشد. سازمان جهانی بهداشت بر اساس شاخص بار جهانی بیماری های روانی از جمله استرس ها دومین علت ناتوانی ها در سال های اخیر خواهند بود.ارزیابی شرایط کار در اروپا نشان داده که 36 درصد شاغلین در اروپا تقریبا همیشه تحت فشارهای روانی بوده و حدود 33 درصد مجبور به کار با سرعت بالاتر از حد توان خود بوده اند .حدود 16 درصد از این افراد برخورد های اجتماعی نامناسب شامل در گیری  فیزیکی ، توهین و.. را در محیط کار تجربه کرده اند. در ژاپن یک ارزیابی در خصوص حوادث شغلی مشخص کرد حدود 32 درصد شاغلین در معرض اضطراب و استرس شغلی در طی یکسال گذشته هستند. البته انسان برای آنکه بتواند به کار و کوشش بپردازد می بایست کمی احساس استرس کند. این استرس سودمند،انسان را در جریان انجام کار هوشیار نگه می دارد  اما اگر میزان استرس ناشی از انجام کار بیش از مقدار مجاز شود با عث بروز اختلا لات جسمانی ، روانی و رفتاری در شاغلین شده و تاثیر زیادی در کاهش بهره وری سازمانی و افزایش حوادث دارد.در شاغلین مراکز خد مات سلامت به خاطرماهیت کار و محیط کار ، این عوامل روانی و استرس شغلی با شدت بالاتری دیده می شوند و عوامل متعدد ی باعث بروز حدود 80 درصد این حوادث هستند. با افزایش عوامل استرس زای محیط کار عوارض مختلفی در شاغلین بروز می کند که در سه گروه زیر قرار می گیرند:

۱.پیامد های جسمانی استرس شغلی :

در کوتاه مدت تپش قلب ، برافروختگی ، لرزش و تحریک پذیری و در بلند مدت بیماریهای قلب ، اختلالات گوارشی ، آسم ، سردرد

۲. پیامدها روانی:

اضطراب ، احساس ناخرسندی، افسردگی ، انزوا

۳. پیامدهای رفتاری استرس شغلی:

انجام نامنظم کار، افزایش حوادث ، افزیش مصرف سیگار ، الکل و مواد مخدر

 عوامل اصلی استرس زای شغلی در محیط های کاری:

انجام کار با حجم بالا و پیاپی در زمان های طو لانی

 انجام  دادن کار در ساعات غیر متعارف شب و خصوصا کار های شیفتی

عدم استراحت کافی حین کار

داشتن مسئولیت جای دیگران

احتمال برخورد و درگیری با مراجعین یا همکاران ،

عملکرد نا مناسب ابزار و وسایل کار

نور نامناسب در محیط کار

 وضعیت های ناجور بدنی و غیر ارگونومیگ در محیط کار

 عدم وجود حمایت های شغلی بیمه ای و اجتماعی مناسب

محرومیت های اجتماعی و خانوادگی

نشانه های هشدار دهنده وجود استرس شغلی در کارکنان:

احساس عدم توانایی در انجام مسئولیت های محوله در کار

. بروز سردردهای های مکرر یا دردهای حاد یا مبهم

.مصرف کردن داروهای آرامبخش و خواب آور

 و فرد احساس مداوم نگرانی و اندوه در طول روز

راهکارهای پیشگیری و کنترل استرس شغلی در کارکنان :

شناسایی و کنترل عوامل استرس زای محیط کار توسط تیم سلامت

طراحی و تنظیم ساعت کار در شیفت های کاری تادر انها زمان استراحت و خواب کافی برای شاغلین فراهم شود.

طراحی ارگونومیک محیط کار به منظور راحتی و احساس آرامش کارکنان

به همرا داشتن یک همکار حتی الامکان حین کارهای طولانی و دشوار

انجام ورزش به طور متناوب و منظم در زمان های ممکن