هانتاویروس‌ها گروهی از ویروس‌ها هستند که عمدتاً از طریق جوندگان، به‌ویژه موش‌های آلوده، به انسان منتقل می‌شوند.

این ویروس‌ها می‌توانند باعث بروز بیماری‌های شدید تنفسی و کلیوی شوند و در برخی موارد مرگ‌بار باشند. اگرچه عفونت هانتاویروسی نسبتاً نادر است، اما به دلیل شدت بیماری و احتمال بروز همه‌گیری‌های محلی، از اهمیت ویژه‌ای در بهداشت عمومی برخوردار است.

مهم‌ترین راه انتقال ویروس، تماس با ادرار، مدفوع یا بزاق جوندگان آلوده است. انسان ممکن است هنگام تمیز کردن انبارها، مکان‌های متروکه، اصطبل‌ها یا محیط‌های آلوده، ذرات ویروس را از طریق هوا تنفس کند. در برخی مناطق جهان، تماس مستقیم با جوندگان یا گزش آن‌ها نیز می‌تواند در انتقال بیماری نقش داشته باشد.

علائم بیماری معمولاً ۱ تا ۸ هفته پس از تماس با ویروس ظاهر می‌شود و در ابتدا مشابه آنفلوانزا است؛ از جمله تب، خستگی، درد عضلانی، سردرد و تهوع. با پیشرفت بیماری، درگیری شدید ریوی و تنگی نفس ممکن است ایجاد شود که می‌تواند به نارسایی تنفسی منجر گردد. برخی انواع هانتاویروس نیز بیشتر باعث آسیب کلیوی و اختلال عملکرد کلیه می‌شوند.

تشخیص بیماری بر اساس علائم بالینی، سابقه تماس با جوندگان و آزمایش‌های تخصصی انجام می‌شود. تاکنون درمان اختصاصی قطعی برای هانتاویروس وجود ندارد و مراقبت حمایتی، به‌ویژه درمان تنفسی و مراقبت‌های ویژه، نقش اصلی را در مدیریت بیماران ایفا می‌کند. بنابراین پیشگیری مهم‌ترین راه مقابله با این بیماری است.

برای پیشگیری از عفونت هانتاویروسی توصیه می‌شود:

• از تماس مستقیم با جوندگان و فضولات آن‌ها جلوگیری شود،
• محیط‌های آلوده پیش از نظافت مرطوب و ضدعفونی شوند،
• هنگام پاکسازی مکان‌های بسته از ماسک و دستکش استفاده شود،
• مواد غذایی در ظروف دربسته نگهداری شوند،
• و اقدامات کنترل جوندگان در محیط زندگی و کار جدی گرفته شود.

با توجه به افزایش تماس انسان با محیط‌های طبیعی و تغییرات اکولوژیک، بیماری‌های مشترک بین انسان و حیوان از جمله هانتاویروس‌ها اهمیت بیشتری یافته‌اند. افزایش آگاهی عمومی و رعایت اصول بهداشتی می‌تواند نقش مهمی در کاهش خطر ابتلا و پیشگیری از موارد شدید بیماری داشته باشد.

مریم امیری، دانشجوی دکتری تخصصی اپیدمیولوژی