ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) گروهی از ویروس‌ها با بیش از ۲۰۰ نوع مختلف است که سلول‌های پوست و غشاهای مخاطی را آلوده می‌کنند؛ این ویروس شایع‌ترین عفونت منتقله از راه تماس جنسی در جهان محسوب می‌شود.

عفونت با HPV می‌تواند پیامدهای متفاوتی داشته باشد: تیپ‌های کم‌خطر (مانند ۶ و ۱۱) اغلب باعث ایجاد زگیل تناسلی می‌شوند، در حالی که تیپ‌های پرخطر (به ویژه ۱۶ و ۱۸) عامل بیش از ۹۹٪ موارد سرطان دهانه رحم هستند. با این حال، بسیاری از افراد مبتلا هرگز به سرطان دچار نمی‌شوند. در واقع، در بیش از ۹۰٪ موارد، سیستم ایمنی بدن طی یک تا دو سال ویروس را به طور کامل پاکسازی می‌کند. متأسفانه باورهای غلط متعددی در جامعه درباره HPV وجود دارد که منجر به ترس، انگ اجتماعی و تصمیمات نادرست بهداشتی می‌شود. در ادامه، مهم‌ترین این باورهای غلط را به همراه واقعیت‌های علمی بررسی می‌کنیم.

باور غلط اول: "ابتلا به HPV به معنای ابتلا به سرطان دهانه رحم است"

واقعیت: خیر، این باور نادرست است. بیش از ۹۰٪ عفونت‌های HPV طی یک تا دو سال توسط سیستم ایمنی پاکسازی می‌شوند. سرطان تنها در صورت عفونت پایدار با تیپ‌های پرخطر (مانند ۱۶ و ۱۸) و پس از سال‌ها رخ می‌دهد .

باور غلط دوم: "تشخیص HPV نشانه بی‌وفایی همسر است"

واقعیت: بیش از ۸۰٪ افراد فعال جنسی در طول زندگی به HPV مبتلا می‌شوند. ویروس می‌تواند سال‌ها در بدن خفته بماند، بنابراین تشخیص آن را نمی‌توان به رفتار جنسی زمان حال فرد نسبت داد.

باور غلط سوم: "واکسن HPV جای غربالگری را می‌گیرد"

واقعیت: واکسن ۹ ظرفیتی در برابر حدود ۹۰٪ انواع پرخطر محافظت ایجاد می‌کند، اما محافظت ۱۰۰٪ نیست. حتی افراد واکسینه شده باید غربالگری منظم (پاپ اسمیر یا تست HPV) را ادامه دهند .

باور غلط چهارم: "انتقال HPV از  طریق سطوح بی جان( مانند سرویس بهداشتی ، استخر و اجسام آلوده) حتمی است"

واقعیت: این باور را نمی توان صدرصد قبول یا رد کرد. در واقع راه اصلی و قطعی انتقال ویروس پاپیلومای انسانی، تماس جنسی و تماس مستقیم پوست ‌با‌ پوست یا پوست ‌با ‌مخاط، رابطه مقعدی و دهانی است، افزون بر این، انتقال عمودی از مادر به نوزاد در دوران بارداری یا هنگام زایمان با شواهد علمی تأیید شده است. اگرچه DNA این ویروس روی سطوح عمومی مانند توالت، دستگیره‌ها، وسایل حمام و تجهیزات پزشکی و نیز در آب استخرها یافت شده و ویروس می‌تواند ساعت ها روی سطوح خشک باقی بماند، اما وجود DNA ویروس به معنای اثبات انتقال واقعی از این راه‌ها نیست و این مسیرها هنوز به طور قطعی ثابت نشده‌اند.

باور غلط پنجم: "کاندوم به طور کامل از انتقال HPV جلوگیری می‌کند"

واقعیت: کاندوم خطر انتقال را کاهش می‌دهد اما به دلیل تماس پوستی نواحی پوشش‌نشده (مانند بیضه‌ها و ران‌ها)، محافظت ۱۰۰٪ ایجاد نمی‌کند .

باور غلط ششم: "واکسن HPV خطرناک است و عوارض جدی دارد"

واقعیت: واکسن‌های HPV یکی از ایمن‌ترین و مؤثرترین واکسن‌های موجود هستند. عوارض آن‌ها (قرمزی، درد، تب خفیف) موقتی است. این واکسن بر پایه فناوری ویروس‌مانند ساخته شده و فاقد DNA ویروسی است، بنابراین توانایی ایجاد عفونت یا سرطان را ندارد .

باور غلط هفتم: "سیگار کشیدن ارتباطی با عفونت HPV ندارد"

واقعیت: سیگار کشیدن سیستم ایمنی مخاط دهانه رحم را تضعیف کرده و باعث تداوم عفونت و افزایش خطر پیشرفت به سمت سرطان می‌شود. ترک سیگار به پاکسازی سریع‌تر ویروس کمک می‌کند .

باور غلط هشتم: "HPV فقط برای زنان مشکل ایجاد می‌کند"

واقعیت: مردان نیز ناقل هستند و در معرض زگیل تناسلی و سرطان‌های مقعد، آلت تناسلی و حلق قرار دارند. هیچ تست غربالگری تأیید شده‌ای برای HPV در مردان وجود ندارد بنابراین واکسیناسیون پسران و پوشش همگانی می‌تواند به ایجاد ایمنی گلّه و کاهش چشمگیر چرخه انتقال ویروس در جامعه کمک کند.

الهه منصوری یکتا، دانشجوی دکتری تخصصی اپیدمیولوژی