۱. اقدامات پیش از حضور و آمادگی همراه

داشتن مراقب: سالمندان به هیچ عنوان نباید تنها در مراسم شرکت کنند. حتماً باید با یک همراه یا مراقب آشنا به شرایط جسمانی فرد حضور یابند.

مدارک و دارو: همراه داشتن کارت شناسایی، لیست داروهای مصرفی، شماره تماس‌های اضطراری خانواده و داروهای ضروری (مانند قرص زیرزبانی قلب در صورت تجویز پزشک) الزامی است.

پوشش مناسب: استفاده از لباس‌های نخی، گشاد و به رنگ روشن. استفاده از کلاه لبه‌دار و عینک آفتابی برای محافظت در برابر آفتاب ضروری است.

زمان‌بندی: در صورت امکان، از حضور در ساعات اوج گرما (۱۱ صبح تا ۴ بعدازظهر) خودداری شود.

۲. مدیریت گرما و تغذیه در حین مراسم

هیدراتاسیون مداوم: حتی قبل از احساس تشنگی، به صورت منظم آب و مایعات بنوشید. در صورت تعریق زیاد، استفاده از محلول‌های حاوی الکترولیت (ORS) توصیه می‌شود.

تغذیه سبک: از مصرف غذاهای سنگین، چرب و شور پرهیز کنید. به جای آن از میوه‌های آبدار (مانند هندوانه و خیار) و غذاهای سبک استفاده نمایید. از مصرف کافئین و نوشیدنی‌های شیرین پرهیز شود.

استراحت متناوب: هر ۳۰ تا ۴۵ دقیقه باید در محل سایه یا دارای تهویه مناسب استراحت کنید و به بدن فرصت خنک شدن بدهید.

محافظت در برابر آفتاب: استفاده از کرم ضد آفتاب و پرهیز از قرار گرفتن مستقیم زیر نور خورشید

۳. ایمنی در برابر ازدحام جمعیت (بسیار مهم)

حالت گارد محافظ: دستان خود را به صورت مشت‌کرده جلوی سینه نگه دارید (حالت بوکس) تا در صورت فشار جمعیت، قفسه سینه شما آسیب نبیند و بتوانید تنفس کنید.

هم‌جهت با جمعیت: هرگز خلاف جهت حرکت جمعیت حرکت نکنید. اگر فشار جمعیت کم شد، به آرامی و به سمت لبه‌های جمعیت حرکت کنید

پرهیز از نقاط پرخطر: از حضور در مراکز تجمع بسیار شلوغ و گلوگاه‌ها خودداری کنید در صورت زمین خوردن: اگر تعادل خود را از دست دادید، فوراً به پهلو جمع شوید (حالت جنینی)، زانوها را در شکم جمع کنید و با دستان خود از سر و گردن محافظت کنید.

۴. علائم هشدار دهنده و اقدام فوری: اگر سالمند هر یک از علائم زیر را تجربه کرد، باید فورا از جمعیت خارج شده و به اورژانس (۱۱۵) اطلاع داده شود:علائم گرمازدگی: سرگیجه، سردرد، حالت تهوع، گرفتگی عضلات، تشنگی شدید، یا توقف تعریق
علائم قلبی/فشار جمعیت: درد یا فشار در قفسه سینه، تنگی نفس، ضعف شدید
علائم عصبی: کاهش هوشیاری، گیجی یا غش کردن

۵. اقدامات کمک‌های اولیه (اگر فردی دچار مشکل شد)فرد را سریعاً به محیط خنک و سایه منتقل کنید.لباس‌های اضافی را خارج کنید.بدن را با آب خنک مرطوب کنید یا از پنکه/جریان هوا استفاده کنید.اگر هوشیار است، آب خنک یا محلول الکترولیت بنوشانید.در صورت بیهوشی یا علائم شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.

دکتر عبدالرحیم اسداللهی، دانشیار گروه سالمند شناسی دانشکده بهداشت شیراز